جمعى از نويسندگان ( كوشش سيد مهدى جعفرى )
منهل العطشان 211
گنجينه بهارستان ( مجموعه رساله در علوم قرآن و روايى ) ( فارسى )
مضمومهء متوسّطه : رؤسكم « 1 » وتؤزّهم « 2 » وسنقرئك « 3 » . مكسورهء متوسّطه : بارئكم « 4 » وليطمئنّ « 5 » وسئلت « 6 » . مفتوحهء متطرّفه : ردءا « 7 » « 8 » [ و ] قرئ « 9 » « 10 » . مضمومهء متطرّفه : منهما اللّؤلؤ « 11 » وقال الملأ « 12 » ويستهزئ « 13 » . مكسورهء متطرّفه : من شاطئ « 14 » [ و ] من نبإ « 15 » وكأمثال اللّؤلؤ « 16 » . صورت كتابت همه بر اين نمط است كه نموده شد وقياس كتابت عربيّت همين است الّا در قسم سوّم مضمومه كه أولى در عربيّت آن است كه به واو تصوير كنند تا مصوّر به وجه بينبين مشهور باشد ودر قسم اوّلش صورت همزه محذوف است به واسط اجتماع صورتين . ودر رسم مصحف عثمانى بعضي از قياس خارج است . بنابر [ اين ] نكته ناچار متعرّض آن مواضع بايد شد تا اگر در اين مصاحف كه اين زمان متداول است بعضي كلمات بر وتيرهء رسم اصلى باشد آن را همچنان مقرّر دارند وتغيير نكنند . پس بدانكه از ضابطهء همزهء متحرّكهء متطرّفهء بعد از الف كه در قياس صورت ندارد چند كلمه در رسم خارج از قياس است . بعضي از آن همزهء مضمومه وبعضي مكسوره . امّا مضمومه هشت كلمه است كه همزه را به واو تصوير كردهاند بلا خلاف : أنّهم فيكم شركؤا است در انعام « 17 » ، وأم لهم شركؤا در شورى « 18 » ، وما نشؤا در هود « 19 » ، والضّعفؤا در إبراهيم « 20 » وغافر « 21 » ، وشفعؤا در روم « 22 » ، وما دعؤا در غافر « 23 » ، والبلؤا
--> ( 1 ) . بقره / 196 ؛ مائده / 6 ؛ فتح / 27 . ( 2 ) . مريم / 83 . ( 3 ) . أعلى / 6 . ( 4 ) . بقره / 54 . ( 5 ) . بقره / 260 . ( 6 ) . تكوير / 8 . ( 7 ) . س : دنا . ( 8 ) . قصص / 34 . ( 9 ) . س : قرى . ( 10 ) . أعراف / 204 ؛ انشقاق / 21 . ( 11 ) . الرحمن / 22 . ( 12 ) . أعراف / 60 و 66 و 75 و 88 و 90 و 109 و 127 ؛ هود / 27 ؛ مؤمنون / 24 و 33 . ( 13 ) . بقره / 15 . ( 14 ) . قصص / 30 . ( 15 ) . انعام / 34 ؛ قصص / 3 . ( 16 ) . واقعه / 23 . ( 17 ) . آية 94 . ( 18 ) . آية 21 . ( 19 ) . آية 87 . ( 20 ) . آية 21 . ( 21 ) . آية 47 . ( 22 ) . آية 13 . ( 23 ) . آية 50 .